ដំណឹកនាំក្នុងរុក្ខជាតិ

# ការពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ បន្សាយ (Diffusion)

នេះគឺជានិយមន័យត្រឹមត្រូវ នៃដំណើរការដែលម៉ូលេគុលផ្លាស់ទីពីកំហាប់ខ្ពស់ទៅកាន់កំហាប់ទាប។ បន្សាយគឺជាដំណើរការធម្មជាតិដែលម៉ូលេគុលរីករាលដាលដោយសារលក្ខណៈចលនារបស់វា។

ហេតុដែលក្រុមលម្អិតផ្សេងទៀតខុស:
- ចលនា - ពាក្យនេះទូលំទូលាយពេក (សំដៅលើចលនាណាមួយ) ដែលមិនបង្ហាញពីលក្ខណៈ ពិសេស នៃដំណើរការនេះ
- កំហាប់ - នេះសំដៅលើ "បរិមាណ" របស់ម៉ូលេគុល មិនមែនលើលក្ខណៈ

ភ្នាសអឌ្ឍជ្រាប (A) គឺជាចម្លើយត្រឹមត្រូវ

• ពាក្យ "អឌ្ឍជ្រាប" មានន័យថា "ឆ្លងកាត់ដោះស្រាយ" ឬ "បានជ្រើសរើស" - វាឆ្លងឱ្យសារធាតុមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ មិនឆ្លងទាំងអស់ទេ
• ក្ខ ឆ្លងកាត់ - មិនមានលក្ខណៈបានជ្រើសរើស (ឆ្លងទាំងអស់)
• គ ឆ្លងកាត់ - មិនមែនលេខគណនាវិទ្យាសាស្ត្រ
• ឃ ស៊ីតូប្លាស - ឈ្មោះផ្នែកក្នុងក្រឡា មិនមែនភ្នាសទេ

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: A

• ហេតុផល: ឧស្ម័ន CO2 ផ្លាស់ទីពីកន្លែងដែលមានកំហាប់ខ្ពស់ (បរិយាកាស) ទៅកន្លែងដែលមានកំហាប់ទាប (ក្នុងកោសិកា) តាមរយៈការសាយភាយ។ នេះគឺជាច្បាប់ធម្មជាតិដែលឧស្ម័នរំកិលដោយលម្អិតតាមជម្រាលកំហាប់។

ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស:
- B: ខុស - ប្រសិនបើកំហាប់នៅក្នុងកោសិកាខ្ពស់ជាង CO2 នឹងចាកចេញ មិនមែនចូលទៅក្នុងទេ។
- C: ខុស - ប្រសិនបើស្មើគ្នា វាមិនមានហេតុផលសម្រាប់ការផ្លាស់ទីទេ។
- **

# ពន្យល់ចម្លើយ

អូស្មូស (A) ✓ ត្រឹមត្រូវ
- វាគឺចលនារបស់ម៉ូលេគុលទឹក (ឬសារធាតុរលាយ) ឆ្លងកាត់ភ្នាសអឌ្ឍជ្រាប ពីតំបន់មានកំហាប់ទាប ទៅកំហាប់ខ្ពស់
- នេះគឺស្ទង់ដាច់ខាតនៃនិយមន័យអូស្មូស

ភ្នាសជ្រាប (B) ✗
- នេះគឺឈ្មោះនៃភ្នាស មិនមែនឈ្មោះនៃដំណើរការចលនាទេ

បន្សាយ (C) ✗
- បន្សាយគឺចលនាមិនបង្ខំនៃរូបធាតុ ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវការភ្នាសទេ និងផ្លាស់ទីពីកំហាប់ខ្ពស់ → ទាប (ផ្ទុយ

# ការពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ (A): ការប្រឡាក់សាច់ជាមួយអំបិល
- នៅពេលលាយអំបិលលើសាច់ ដំណើរការបន្សាយកើតឡើង (ទឹកចេញពីសាច់) ក្នុងពេលដំបូង ហើយបន្ទាប់មកដំណើរការអូស្មូស (ទឹកចូលត្រឡប់មកវិញ) ស្រូវក្នុងពេលវេលា ដែលរក្សាសាច់។

ហេតុអ្វីបានលើកលែងក:
- B: ស្ករលាយក្នុងទឹកគឺបន្សាយលុះតែ (ទឹកចូលដុំស្ករ) មិនមានអូស្មូស
- C: ការលាយម្សៅ និងកាហ្វេគឺជាការលាយរលាយ មិនមែនដំណើរការមេមប្រេន
- D: ការប្រឹក្សាទឹកលើបង្គាប់គឺបន្សាយ

# ពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ (A): ទឹកចូលកោសិកាត្រកួន
- នៅពេលដែលកំណាត់ត្រកួនត្រូវបានយកទៅត្រាំទឹក ទឹកស្អាត (hypotonic) ចូលក្នុងកោសិកាតាមរយៈ osmosis
- នេះធ្វើឱ្យកោសិកាមានសម្ពាធខាងក្នុងកើនឡើង ដែលផ្នែកខាងក្រៅ (epidermis) ទាញឱ្យរឹង ឯពេលដែលផ្នែកខាងក្នុង (parenchyma) ពង្រីក ធ្វើឱ្យកំណាត់ខ្នុងកោង

ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស:
- B: ទឹកចេញ ធ្វើឱ្យកោសិកាសឹង ក៏ប៉ុន្តែវាកើតឡើងក្នុងលក្ខខណ្ឌផ្ទុយគ្

# ការពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ (A): បន្សាយខុសពីអូស្មូស នៅក្នុងលក្ខណៈបីយ៉ាងដែលលើកឡើងក្នុងជម្រើស B, C, និង D ទាំងអស់គឺसાកល្បង។

• ជម្រើស B: បន្សាយគឺជាចលនាដោយឯករា證់នៃម៉ូលេគុល ឬ អ៊ីយ៉ុងនៅក្នុងលំហាយលំហរ (ចាប់ពីកម្រិតប្រមាណ ទៅកម្រិតលឿន) ✓

• ជម្រើស C: ម៉ូលេគុលបន្សាយឆ្លងកាត់ភ្នាសជ្រាប ខណៈដែលអូស្មូសមិនឆ្លងកាត់ ✓

• ជម្រើស D: បន្សាយមិនត្រូវការភ្នាសអឌ្ឍជ្រាប ដែលជាលក្ខណៈសំខាន់រប

ឆ្លើយត្រូវ៖ ក

• ក ត្រូវ៖ កោសិកាប្លាស្មូលីស គឺលាក់ផ្លាស់ទឹកចេញពីកោសិកា (ដោយសារ osmosis) ព្រោះមាត្រាសូលុយតខ្ពស់នៅក្រៅ ដែលធ្វើឱ្យម៉ាក្រូលភាក់វែងចុះ

• ខ មិនត្រូវ៖ កោសិកាតង់ទូរគឺមានលក្ខណៈដូចនេះ (ទឹកចូល osmosis) ព្រោះមាត្រាសូលុយតទាបនៅក្រៅ

• គ និង ឃ មិនត្រូវ៖ ទាំងឡង់មិនទាក់ទងដល់ភាពខុសគ្នារវាង plasmolysed ឬ deplasmolysed ទេ ពីព្រោះថាសារធាតុរុក្ខរស (solute) មិនចូលឬចេញលើផ្ទៃនៃកោសិកាបា

# ការពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ A - កោសិកាបន្លែបាត់បង់រុក្ខរស

នៅពេលលាងបន្លែដោយប្រើទឹកអំបិល ការប្រមាណ្ឌលូងខ្ពស់នឹងធ្វើឱ្យឧស្ម័នលើសចេញពីកោសិកា។ នេះធ្វើឱ្យបន្លែរីកចម្រើននិងលែងស្រស់ដែលហៅថា plasmolysis។

ហេតុដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- B - កោសិកាមិនផ្ទុះបែក ដែលម្តងទៀត ឧស្ម័នចាកចេញ ហើយកោសិកាពិតប្រាកដថាមិនផ្ទុះឡើយ
- C - កោសិកាមិនពន្លូតវែង ពួកវាកាត់បន្ថយទំហំហើយមិនលាតសន្ធឹង
- D - ផ្ទុ

# ព័ត៌មានលម្អិត

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ទឹកបានចេញពីកោសិកាសាច់

នៅពេលដែលលូនដាក់អំបិល និងស្ករលើសាច់ ដែលជាសារធាតុ hypertonic (ដង្ហconcentrate ខ្ពស់) វានឹងទាក់ទង្ហនូលទឹកចេញពីក្នុងកោសិកាសាច់ដោយសារ osmosis។ នោះហើយដែលធ្វើឱ្យសាច់រឹងលើសិទ្ធ។

---

ពេលណាមិនត្រឹម:

• B (ទឹកចូលកោសិកា)៖ សាច់នឹងក្លាយទៅទន់ជាង មិនរឹងឡើយ
• C (សារធាតុចិញ្ចឹមចេញ)៖ វាមិនមែនជាលទ្ធផលដ៏សំខាន់នៃការលាយលេខ
• D (រឹងដោយសារកាត់ជាបន្ទះ)

ចម្លើយត្រឺមត្រូវ: អូស្មូស

• អូស្មូស គឺដំណើរផ្លាស់ប្តូរទឹក ឆ្លងកាត់របរពាក់កណ្តាលជ័របង្ហាញលើលើកដណ្តើម ពីកន្លែងដែលមានសារធាតុរលាយតិច ទៅកន្លែងដែលមានសារធាតុរលាយច្រើន។ ក្នុងរោមជញ្ជក់ ទឹកត្រូវការ ចូលក្នុងដើម្បីឱ្យលាយបញ្ចូលគ្នាក្នុងសារធាតុផ្សេងៗ ដែលមាននៅក្នុងជើងឬស។

• បន្សាយ - ដំណើរផ្លាស់ប្តូរក្នុងទិសដៅផ្សេង (ពីលំហូរច្រើនទៅលំហូរតិច) ដែលមិនត្រូវនឹងការហូរចូលក្នុងរោមជញ្ជក់។

• **រំភាយច

# ពន្យល់ចម្លើយ

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ បន្សាយ (A)
- អំបិលខនិជ ធ្វើដំណើរតាមរយៈបន្សាយ ដែលជាដំណើរការដែលសារធាតុលាយលេចចេញពីកោសិកាមួយទៅកោសិកាផ្សេងទៀត ឬទៅក្នុងបង្គង់ដោយឆ្លងកាត់ផ្នែកក្នុង
- នេះគឺជាវិធីសាស្រ្តលម្អិតដែលត្រូវគ្នាសម្រាប់អំបិល

ហេតុអ្វីចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- អូស្មូស (B) - នេះជាការផ្លាស់ប្តូរទឹក មិនមែនអំបិល
- រំភាយចំហាយទឹក (C) - នេះជាការលាច់បាត់របស់ទឹក មិនមែនលម្អិតរឹង
- សម្រូប (D) -

ឆ្លើយ A គឺត្រូវ:
ឫសរស់នៅក្នុងដី ដូច្នេះវាស្រូបយកទឹក និងអាហារធាតុ (អំបិលខនិជ) ពីដីតាមរយៈឫស។ បន្ទាប់មក ស៊ីឡែម ដឹកនាំ សារធាតុទាំងនេះឡើងទៅលើផ្នែកក្រោម និងស្លឹក ដែលស្ថិតនៅលើដី ដូច្នេះវាត្រូវការសារធាតុក្នុងលំហូរក្នុងរុក្ខជាតិ។

ហេតុអ្វីមិនត្រូវ៖
- B & C មិនត្រឹមត្រូវ — ឫសពិតជាត្រូវការទឹក និងអាហារធាតុដើម្បីរស់នៅ
- D មិនពាក់ព័ន្ធ — ស៊ីឡែម មិនដឹកនាំទឹក ដើម្បីការពារឫសរលួយនោះទេ ប៉ុ

ព្រឹត្តិការណ៍ផូលេម (Phloem) ដឹកនាំស្ករពីស្លឹក:

ចម្លើយត្រឺមត្រូវ (A): ស្លឹកគឺជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលផលិតស្ករតាមរយៈការរស្មីសంsynthesis ឬ photosynthesis ដូច្នេះស្ករត្រូវបានដឹកនាំចេញពីស្លឹក ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ថាមពលឱ្យផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរុក្ខជាតិ។

ចម្លើយមិនត្រឹមត្រូវ:
- B: ស្លឹកក៏ត្រូវការស្ករដែរ សម្រាប់ការលូតលាស់ និងការដំណើរការរបស់ចលនាជីវិត
- C: ស្លឹកនឹងលូតលាស់ឯណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវការឱាសម្រាប់ការល

# ការពន្យល់

ចម្លើយ A ត្រឹមត្រូវ៖ រុក្ខជាតិគ្មានសរសៃនាំ (ដូចका募៉ូស) មិនមានប្រព័ន្ធលំហូរសារធាតុដូចរុក្ខជាតិសរសៃនាំទេ។ ដូច្នេះ ពួកវាត្រូវបានរអាក់រង្វល់ក្នុងការដឹកនាំសារធាតុចិញ្ចឹម (ជាតិដ៏អាថ៌កំបាំង ដូចទឹក អាសូត ល) តាមរយៈការស្រូបយក និងផ្សាយលាយ ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈបន្សាយ និងអូស្មូស។

ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- B រស្មីសំយោគកើតឡើងក្នុងក្រឿងស្លឹក មិនត្រឹមតែតាមរយៈបន្សាយ-អូស្មូសទេ

ចម្លើយ: ចម្លើយទាំងអស់ត្រឹមត្រូវ

រុក្ខជាតិទាំងបីដែលលើកឡើង (ត្រកួន ចេក ផ្ទី) គឺជារុក្ខជាតិមានសរសៃនាំទាំងអស់។

• ត្រកួន - មានសរសៃនាំដែលប្រើដើម្បីដឹក នឹងចែកចាយសារធាតុលម្អិត
• ចេក - មានសរសៃនាំក្នុងដើម និងឡើយដែលមានរាងដូចលង្វង់
• ផ្ទី - មានសរសៃនាំស្ទាក់ស្ទើរនៅក្នុងមាឈើរបស់វា

ដូច្នេះ ចម្លើយត្រូវក្នុងរៀងរាល់ជម្រើស B C និង D។

ឆ្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ក) ជំនួសទឹកដែលបាត់បង់

ការរំភាយចំហាយទឹកបង្កើតកម្លាំងដែលទាញទឹកឡើងដើម្បីជំនួសទឹកដែលហួចចេញពីស្លឹក។ នេះគឺជាលទ្ធផលដ៏សាមញ្ញនៃវដ្តរំលាយទឹក - ទឹកច្រាប់ចេញ ដូច្នេះរុក្ខជាតិត្រូវការទឹកថ្មីដើម្បីផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យរស់នៅ។

ម្តងទៀត ហេតុផលដែលផ្សេងទៀត មិនត្រឹមត្រូវ៖
- ខ) ជាកម្លាំងស្រូបដោយដើម - ដើមគឺមានកម្លាំងរបស់ខ្លួនឯង ដែលមិនមែនជាលទ្ធផលនៃការរំភាយទឹក
- **

# ឧស្សាហ៍ពន្យល់

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ (A): ដំណាក់កាលដំបូងនៃការស្រូបទឹកក្នុងរុក្ខជាតិមានសរសៃនាំគឺតាមរយៈកោសិការោមជញ្ជក់របស់ឫស ដោយប្រើកម្លាំងអូស្មូស (osmosis) ។ អូស្មូសគឺជាដំណើរការដែលទឹកផ្លាស់ទីឆ្ពោះទៅកាន់ដំណោះលdissolute ដែលក្នុងកោសិកា។

ហេតុអ្វីម្យ៉ាងទៀតខុស:
- B: ស៊ីឡែមគឺជាផ្នែកកណ្តាលរបស់ឫស ប៉ុន្តែទឹកចូលឆ្ពោះទៅឫសលម្អិតមុនសិន ដូច្នេះឥទ្ធិយ ស៊ីឡែម មិនមែនដំណាក់កាលដំបូងទេ
- **

# ពន្យល់ចម្លើយ

ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ A
- អត្ថបទបាននិយាយច្បាស់ថា "ស្ករលើស ត្រូវបានដឹកនាំទៅស្តុកទុកនៅក្នុងដើម និងឫស" ដូច្នេះកំឡុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ប្រាក់រក្សាទុកនេះដើម្បីរស់ឈានដល់។

ហេតុអ្វីចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖

• B - ផ្អាកការចិញ្ចឹមជីវិតមិនមែនជាដំណោះស្រាយ ព្រោះរុក្ខជាតិនៅតែត្រូវការថាមពល ថែមទាំងអត្ថបទមិនបាននិយាយលក្ខណៈនេះឡើយ
• C - ទឹក និងសាធាតុខនិជគ្មាននូវថាមពល (

ចម្លើយ៖ A

ហេតុផលដែលត្រឹមត្រូវ៖
ស្លឹកលាស់ផ្តាច់គឺជាយន្តការលើស្វយ័ត របស់រុក្ខជាតិដែលសម្រាក។ ក្នុងរដូវត្រជាក់ឬក្តៅខ្លាំង រុក្ខជាតិលាស់ស្លឹកដើម្បីបង្រឹងរូម៉ាំង រឹម ឬផ្ទុះ ហើយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទឹកតាមរយៈស្លឹក។

ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- B: ស្លឹកទាំងអស់ដែលមាននៅលើរុក្ខជាតិ មានឆ្នាំងស័ក្ដិសមក្នុងការហូរចេញជ័ក្ខរូបធាតុ ហើយលាស់ស្លឹកមិនមែនដោយសារស្លឹកមិនបានផ្ត