បរិស្ថានធម្មជាតិ
Grade 7 Biology for Cambodia · 36 មេរៀន
សារពាង្គកាយមួយប្រភេទរស់នៅនិងបន្តពូជនៅកន្លែងណាមួយហៅថា៖
# ដំណើរស្វាគមន៍
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: ពពួក (A)
- ពពួក គឺជាក្រុមនៃសារពាង្គកាយប្រភេទដូចគ្នាដែលរស់នៅ និងបន្តពូជក្នុងតំបន់ដូចគ្នា - នេះត្រូវនឹងនិយមន័យក្នុងសំណួរ។
ហេតុផលហេតុលាក់នៃជម្រើសផ្សេងទៀត:
- សហគមន៍ (B) - សូត្របាទក្រុមប្រភេទ*ច្រើន*ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ដូចគ្នា មិនមែនតែប្រភេទមួយទេ
- ស្ថានប្រព័ន្ធ (C) - សូត្របាទពាក់ព័ន្ធនឹងសារពាង្គកាយ*ទាំងអស់*ក្នុងតំបន់ (រួមទាំងឧបករណ៍អាកាសធាតុ)
ពពួកផ្សេងៗរស់នៅនិងមានទំនាក់ទំនងរវាងគ្នានិងគ្នាក្នុងកន្លែងមួយហៅថា៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ៖ សហគមន៍ (Community)
- សហគមន៍គឺជាក្រុមរបស់ពពួកផ្សេងៗដែលរស់នៅក្នុងកន្លែងដូចគ្នា ហើយមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដូចជាសត្វលាហើយលក្ខណ៍ដី។
ចម្លើយផ្សេងទៀត គឺខុស ដោយសារ៖
- ស្ថានប្រព័ន្ធ = រមាំងនៃសហគមន៍ ជាមួយនឹងបរិយាកាស (ធំជាង "សហគមន៍")
- ប្រភេទ = ក្រុមរបស់សត្វដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នា (មិនមែនពពួកផ្សេងៗ)
- ពពួក = ក្រុមនៃសត្វពីប្រភេទដូចគ្នា (មិនរួមបញ្ចូលផ្សេងៗ
លំនៅឋានជាកន្លែងដែលសារពាង្គកាយរស់នៅនិង .............។
# ការពន្យល់
ចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ: បន្តពូជ
លំនៅឋាននិយមន័យឡើងវិញ គឺជាកន្លែងដែលសារពាង្គកាយ រស់នៅ និងបន្តពូជ (ឬស្ harvey)។ នេះគឺជាលក្ខណៈដ៏សំខាន់របស់លំនៅឋាន - វាតម្រូវឱ្យជីវិតកើតពូជចាប់ផ្តើម។
ហេតុអ្វីចម្លើយផ្សេងទៀតខុស:
- ទំនាក់ទំនងគ្នា: ពិពណ៌នាលក្ខណៈទាក់ទងរវាងសារពាង្គកាយ មិនមែនលក្ខណៈនៃលំនៅឋាននោះទេ
- លូតលាស់: សារពាង្គកាយលូតលាស់នៅក្នុងលំនៅឋាន ប៉ុន្តែមិនមែនលក្ខណៈនិយមន័យដ
នៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធមានទំនាក់ទំនងរវាង៖
# ពន្យល់ விளக్
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: A (ចម្លើយទាំងអស់ត្រឹមត្រូវ)
• ស្ថានប្រព័ន្ធគឺជាប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញដែលមានទំនាក់ទំនងច្រើន ដូច្នេះ ចម្លើយទាំងអស់គឺមាននៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធ
• B, C, D ពិតប្រាកដ - ពពួក (ប្រភេទ) របស់សហគមន៍ ទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍ និងទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍-បរិស្ថាននិងឥតជីវិត ទាំងអស់មាននៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធ
• ព្រោះថា ស្ថានប្រព័ន្ធរួមបញ្ចូល **សារពាង្គកាយ (ជីវិត) + បរិស្ថានឥតជ
តើសារពាង្គកាយខាងក្រោមនេះមួយណាដែលមិនមែនជាអ្នកបំបែក៖
# ពន្យល់ចម្លើយ
ដង្កូវកូនញាស់មេអំបៅ (A) ✓ - ចម្លើយត្រឹមត្រូវ
- នេះគឺជាសត្វល្អិត ដែលជាអ្នកបរិභោគ មិនមែនជាអ្នកបំបែក។ វាលេបចិញ្ចឹមបានតែម៉ាត់ប៉ុណ្ណោះ ឬលេបឈាម ហើយមិនបំបែកសារធាតុចាស់ដូចអ្នកបំបែកទេ។
បាក់តេរី (B) - ចម្លើយខុស
- បាក់តេរីគឺជាអ្នកបំបែកដ៏សំខាន់ដែលរលួយនូវសារធាតុសរីរាង្គ។
ផ្សិត (C) - ចម្លើយខុស
- ផ្សិតក៏ជាអ្នកបំបែកដែលបំបែកសារធាតុនៅក្នុងដី និងលើវត្ថុស្ដើង។
**ដង្កូ
ក្នុងចំណោមភាវៈរស់ខាងក្រោមនេះ ............គឺជាភាវៈរស់ស្វ័យជីព។
# ការពន្យល់
សារាយបៃតង (ឆ្លើយ A) គឺត្រឹមត្រូវ ព្រោះវាជារុក្ខជាតិដែលអាចផលិតអាហារផ្ទាល់ខ្លួនបានដោយប្រើពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ ស្វ័យជីព មានន័យថាលorganism ដែលផលិតអាហារផ្ទាល់ខ្លួនបាន។
ហេតុដែលចម្លើយផ្សេងទៀតមិនត្រឹមត្រូវ:
- កណ្ដូប - ជាសត្វដែលស៊ីទាべលមាន មិនស្វ័យជីព
- ចាប - ជាសត្វដែលខ្លាច បានលុកលុយ មិនស្វ័យជីព
- គ្មានចម្លើយត្រឹមត្រូវ - មិនត្រឹមត្រូវទេ ព្រោះមានចម្លើយត្រឹមត្រូវ
ខាងក្រោមនេះជាលក្ខណៈរបស់ភាវៈរស់បរីជីពលើកលែងតែ៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ក (ផលិតអាហារដោយខ្លួនឯង)
ភាវៈរស់បរីជីពមានលក្ខណៈសម្បត្តិច្រើន ដែលលើកលែងតែលក្ខណៈមួយ៉ាងនេះ៖
- ភាវៈរស់បរីជីពមិនមែនជាសរីរាង្គម៉ាងដែលផលិតអាហារដោយខ្លួនឯង ដូចរុក្ខជាតិ ឬសាក្សីជីវមាណូ
- ផ្ទុយទៅវិញ វាមិនអាចផលិតអាហារដោយខ្លួនឯង ស៊ីសាច់សត្វ និងស៊ីរុក្ខជាតិដទៃដើម្បីរស់នៅ
ចម្លើយដែលខុស៖
- ខ, គ, ឃ ទាំងអស់គឺជាលក្ខណៈពិតប្រាកដនៃភាវៈរស់បរីជីព
ស្ថានប្រព័ន្ធមួយមិនត្រូវការថាមពលបន្ថែមភាវៈរស់ទាំងឡាយលូតលាស់ដោយឯកឯងហៅថា៖
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: ក. ស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិ
- ស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិគឺជាប្រព័ន្ធដែលមិនត្រូវការលម្អិលឬថាមពលបន្ថែម ព្រោះវាដំណើរការដោយឯកឯងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ (ឧទាហរណ៍៖ ព្រៃលូតលាស់គ្មានផលប៉ះពាល់ពីមនុស្ស)
ហេតុផលមិនត្រឹមត្រូវ៖
- ខ. ស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត - ឧត្តមថាមពល ឬលម្អិលពីមនុស្ស (ឧទាហរណ៍៖ សួនច្បារ រីកចម្រើននៅឯកាលិកម្ម)
- គ. សហគមន៍ - ក្រុមនៃសារពាង្គម័ យក់ក្
លក្ខណៈពិសេសរបស់ស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត៖
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: A (ចម្លើយទាំងអស់ត្រឹមត្រូវ)
• ហេតុផលដែលត្រឹមត្រូវ: ស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត (artificial ecosystem) មានលក្ខណៈពិសេសបី យ៉ាងដែលរៀបរាប់ក្នុងជម្រើស B, C និង D ស្មើៗគ្នា។ វាត្រូវកំណត់គ្រប់គ្រង៖
- ម៉ាកលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន (សីតុណ្ហភាព ដើម្បើ ពន្លឺ)
- ទីតាំងនិងទំហំ (ដីឥដ្ឋ សាលដ្ឋាន)
- ប្រភេទសត្វចិត្ត (ជម្រើសជីវៈរស់)
• ហេតុផលដែលជម្រើស B, C, D ខុស: ពួកវាត្រឹមត្រូវប៉ុន
នៅក្នុងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វមួយមានពពួកត្រី ពពួកកង្កែប ពពួកឈូក ពពួកកំប្លោក និងពពួកសារាយនៅក្នុងស្រះ ពពួកស្មៅដុះតាមមាត់ស្រះ ពពួកសត្វល្អិត ពពួកបក្សី និងពពួកពពែ ដើររកចំណីតាមមាត់ស្រះ និងមានកូនផ្ទះមួយជារបស់ម្ចាស់កសិដ្ឋាន។ យើងហៅកសិដ្ឋាននេះបានថាជា៖
ព័ត៌មាននិយមន័យ៖
ឆ្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត (A)
- នេះជាប្រព័ន្ធដែលមនុស្សបង្កើត និងគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ លក្ខណៈលម្អិតទាំងអស់ (ត្រី កង្កែប ឈូក កំប្លោក ឈូក សម៉ោយ សត្វល្អិត បក្សី ពពែ) ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់មនុស្ស។
ឆ្លើយខុស៖
- B. ស្ថានប្រព័ន្ធធម្មជាតិ – ប្រព័ន្ធនេះលេចឡើងដោយឯកឯងក្នុងធម្មជាតិ មិនមែនបង្កើតដោយមនុស្សទេ។
- C. លំនៅឋាន – នេះគ្រាន់តែលក្
នៅក្នុងសារពាង្គកាយមនុស្ស មានជាតិទឹកប្រហែល៖
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ៦៥ ភាគរយ (A)
សារពាង្គកាយមនុស្សមាន ៦៥ ភាគរយជាទឹក ដែលបម្រើយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹក ចម្លងសារធាតុ ថែមទាំងរក្សាសីតុណ្ហភាព។
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- B (៥៥%) និង C (៥០%) ─ ទាបពេក ក្នុងលើកលែងតែក្មេងលេច
- D (៤៥%) ─ ទាបបំផុត ដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងលក្ខណៈបរិមាណទឹកពិតប្រាកដក្នុងរូបកាយមនុស្សពេញលេញ
ទឹក ដី ពន្លឺព្រះអាទិត្យ សីតុណ្ហភាព អុកស៊ីសែននិង pH គឺជាបរិស្ថាន៖
# ម៉ាកពិសេស
ចម្លើយត្រូវ: រូប
- ឧទាហរណ៍ដែលផ្តល់ឱ្យ (ទឹក ដី ពន្លឺព្រះអាទិត្យ សីតុណ្ហភាព អុកស៊ីសែន pH) គឺជាកត្តាលក្ខណៈរូប ដែលមិនមែនជីវៈ
- កត្តារូប ជាផ្នែកមិនមែនជីវៈនៃបរិស្ថាននៃផែនដី ដូចជាអាកាស ទឹក ដី ពន្លឺ និងសីតុណ្ហភាព
ហេតុផលឧទាហរណ៍មិនត្រូវ:
- គីមី: សំដៅលើលក្ខណៈពិសេសនៃសារធាតុរាងកាយ ហើយមិនមែនជាផ្នែកទូលំទូលាយនៃបរិស្ថាននោះទេ
- ជីវៈ: សំដៅលើយspreparation ដែលមានជីវិត ដូចជាស
ហេតុអ្វីបានជាអ្នកបំបែកមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធ?
# ឆ្លើយ
ឆ្លើយដែលត្រឹមត្រូវ: A
អ្នកបំបែក (decomposers) មានសារៈសំខាន់ព្រោះពួកគេបំលែងសាកសពរបស់អ្នកស៉ាច់របất ដែលស្លាប់ទៅជាសារធាតុចិញ្ចឹមងាយលម្អិត ដែលដឹកលំអូលត្រលប់ទៅដីឡើងវិញ។ នេះជួយឱ្យរក្សាវដ្តសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងធម្មជាតិ។
ហេតុអ្វីបានជាលម្លាងលិខិតផ្សេងទៀត:
- B - សមហេតុផលផ្នែកខ្លះ ប៉ុន្តែគ្មានលក្ខណៈសំខាន់របស់អ្នកបំបែក ព្រោះពួកគេមិនផលិតអាហារ ដែលជាលក្ខណៈរបស់ផលិតកម្មខ (producers)
- C -
ពាក្យ៖ អ្នកស៊ី រុក្ខសី មំសាសី សព្វាសី អាចប្រើប្រាស់បានចំពោះភាវៈរស់ដែលចិញ្ចឹមជីវិតតាមបែប៖
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ: បរជីព (A)
ពាក្យ អ្នកស៊ី រុក្ខសី មំសាសី សព្វាសី សុទ្ធតែលើកយោងដល់សត្វដែលស៉ាំលាហើយរស់នៅក្នុងផ្ទះមនុស្ស ឬរស់នៅក្រោមការថែទាំរបស់មនុស្ស។ បរជីព (parasitism) គឺជាលក្ខណៈរស់នៅដែលសត្វខ្លះរស់ដោយយករឹស្សានុពលពីសត្វផ្សេងទៀត ហើយក្នុងករណីនេះ មនុស្សលេងរបួសឬផ្តល់នូវលក្ខខណ្ឌដែលស័ក្តិសមសម្រាប់សត្វទាំងនោយ។
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតមិនត្រឹមត្រូវ:
- ស្វ័យជីព - នេះគឺលក្ខណៈរស់នៅដោ
សត្វមួយណាក្នុងចំណោមសត្វខាងក្រោម ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអ្នកស៊ីលំដាប់ទីមួយ៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ កណ្ដូប
- កណ្ដូបគឺជាសត្វលាបដែលស៊ីលំដាប់ទីមួយ (ស៊ីលំដាប់មូលដ្ឋាន) ព្រោះវាលាបលើដើមឈើ និងស្លឹក មិនលាបលើសត្វផ្សេងទៀត
ដែលម្ដុះ:
- កង្កែប - ស៊ីលំដាប់ទីពីរ (ស៊ីលើសត្វលាប)
- ត្រី - មិនមែនជាសត្វលាប ហើយមិនមែនជាផ្នែកនៃច្របាប់អាហារនៃលាប
- ពីងពាង - ស៊ីលើសត្វលាប ដូច្នេះស៊ីលំដាប់ទីពីរ ឬលំដាប់ខ្ពស់ជាង
សត្វមួយណាក្នុងចំណោមសត្វខាងក្រោម ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអ្នកស៊ីលំដាប់ទីពីរ៖
# ពីងពាង ជាសត្វស៊ីលំដាប់ទីពីរ (ចម្លើយដែលត្រូវឹក)
ពីងពាង គឺជាសត្វដែលស៊ីសត្វដទៃដែលជាសត្វស៊ីលំដាប់ទីមួយ ដូចជាកណ្តុរ ដោះ ឆ្កែ។ វាគ្រាន់តែស៊ីដុំបាប់ឈាម ហើយមិនឆ្លាប់ស៊ីសត្វដទៃឡើយ។
• ពស់ – ជាសត្វស៊ីដែលរំលាយ ឬស៊ីលំដាប់ទីមួយ (ស៊ីសត្វដផ្សេង)
• តោ – ជាសត្វស៊ីលំដាប់ទីមួយ (ស៊ីដុំបាប់ឈាម)
• ខ្លា – ជាសត្វស៊ីលំដាប់ទីមួយ (ស៊ីដុំបាប់ឈាម)
ភាវៈមួយណាខាងក្រោមត្រូវបានចាត់ចូលជាបរិស្ថានជីវៈ៖
# ការពន្យល់
ម្តង ត្រឹមត្រូវ (ប្រូទីស):
- ប្រូទីស គឺជាសារពាង្គកាយមួយក្រុម ដែលមាន ចរិត លក្ខណៈ ជីវលក្ខណ៍ (រស់នៅបាន ផលិតកម្ម ផលប្រែផលប្រួល) ដូច្នេះវាគឺជាផ្នែកនៃបរិស្ថានជីវៈ
ម្តងផ្សេងទៀត (ដែលខុស):
- ព្រះអាទិត្យ - គឺជាបរិស្ថាននិច្ឆយ (ឬ អាបায়োទិច) មិនមែនជីវៈ
- អុកសុីសែន - គឺជាសារធាតុគីមី/ឧស្ម័ន មិនមែនសារពាង្គកាយ
- សីតុណ្ហភាព - គឺជាលក្ខខណ្ឌរូបវិទ្យា មិនមែនសារពាង្គកាយ
ភាវៈរស់នីមួយៗមានតម្រូវការ...........ខុសគ្នាដើម្បីរស់។
ឆ្លើយ៖ បរិស្ថានរូប
- ត្រឹមត្រូវ: ភាវៈរស់នីមួយៗមានតម្រូវការបរិស្ថានខុសគ្នា (សីតុណ្ហភាព លក្ខណៈដី សំណើម ល.) ដើម្បីរស់។ ពាក្យ "បរិស្ថាន" គឺមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ រៀបចំបញ្ចូលលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗដែលសត្វ រុក្ខជាតិ នឹងសក្ម៍ជីវាणុត្រូវការ។
- ប៉ុន្តែ ឧទាហរណ៍អ្នកដទៃ៖
- ទឹក - មានសត្វខ្លះមិនត្រូវការទឹកច្រើន (ឧទាហរណ៍ ឆ្នាចាក)
- អុកស៊ីសែន - មានសក្ម៍ជីវាണុខ្លះមិនត្រូវការ
រុក្ខជាតិត្រូវការពន្លឺធ្វើរស្មីសំយោគ ឯសត្វភាគច្រើនត្រូវការពន្លឺដើម្បីមុខងារមើលឃើញ។ ហេតុអ្វីជន្លេនមិនត្រូវការពន្លឺ? ព្រោះវា៖
សម្របនឹងទីងងឹត(គ្មានមុខงារចក្ខុវិញ្ញាណ) គឺត្រឹមត្រូវ ព្រោះន្លេនគឺសត្វដែលបានសម្របខ្លួនឯងដើម្បីរស់នៅក្នុងបរិស្ថានងងឹត ហើយវាមិនមានភ្នែក ឬមុខងារចក្ខុវិញ្ញាណ ដូច្នេះវាមិនត្រូវការពន្លឺឡើយ។
ហេតុអ្វីដែលជម្រើសផ្សេងទៀតខុស:
- B និង C គឺមិនពិតប្រាកដ - ន្លេនមិនមានលម្អិតលម្អន់ក្នុងការស្វែងរក ឬផលិតកម្មនៃទីតាំងងងឹត ខ្លួនវាយូរហើយដែលបានសម្របខ្លួនឯងទៅវា
- D គឺមិនពាក់ព័ន្ធ - ដង្កូវគឺជាលក្ខ
ខាងក្រោមនេះគឺជាកត្តាសំខាន់ៗនៃបរិស្ថានដែលកំណត់ឥទ្ធិពលលើប្រភេទភាវៈរស់រស់នៅតាមលំនៅឋានរបស់វា លើកលែងតែ៖
ត្រឹមត្រូវ: អ្នកបំបែក
អ្នកបំបែក (decomposer) មិនមែនជាកត្តាបរិស្ថានដែលកំណត់ឥទ្ធិពលលើប្រភេទភាវៈរស់នៅទេ ។ វាគឺជាសមាសភាគនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលលេងតួនាទីក្នុងលំដាប់ចិញ្ចាប់អាហារ (ផ្នែកមួយនៃឆ្នាំង មិនមែនកត្តាបរិស្ថាន) ។
ហេតុផលលុបបំ除:
- pH - កត្តាបរិស្ថានដែលសំខាន់ (ឧទាហរណ៍ ផ្សិតដែលរស់នៅក្នុងដីអាស៊ីឌ ឬលិច)
- សីតុណ្ហភាព - កត្តាបរិស្ថានដែលសំខាន់ (វត្ថុមានរាងកាយក្តៅឬត្រជាក់រ
ទំនាក់ទំនងដែលនៅក្នុងនោះសារពាង្គកាយមួយរស់នៅក្បែរ លើ ឬក្នុងសារពាង្គកាយផ្សេងទៀត ហៅថា៖
សហប្រាណ គឺចម្លើយត្រឹមត្រូវ:
សហប្រាណ (symbiosis) គឺជាទំនាក់ទំនងលម្អិត ដែលសារពាង្គកាយពីរ ឬច្រើនរស់នៅជិត ឬក្នុងគ្នាទៅវិញទៅមក។ "រស់នៅក្បែរ លើ ឬក្នុង" នៅក្នុងសំណួរ គឺក្រម្លាន់ដកស្រង់គំនិតនៃសហប្រាណ។
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស:
- ទំនាក់ទំនង - ពាក្យទូលំទូលាយពេក ដែលគ្មានមានន័យពិសេស
- បរាសិតភាព - សារពាង្គកាយតែម្នាក់ប៉ាន់ប្រមាណផ្សេងទៀត (មិនចាំបាច់រស់នៅជិត)
- ភាពប្រជួយ - ទំនាក់ទំនងដែលស
ទំនាក់ទំនងសហប្រាណរវាងភាវៈរស់មាន.........បែប។
# ពន្យល់ដ្ឋាន
ចម្លើយត្រឺមត្រូវ៖ បី (A)
- ទំនាក់ទំnetworks ដែលមាន ៣ បែប៖ សarebiotic (អាហារូបករណ៍), mutualism (ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក), និង parasitism (គ្រាប់បាក់ប៉ះទង្គិច)
- នេះគឺជាលក្ខណៈពិសេសនៃទំនាក់ទំនងកើតលើដីរវាងគ្រប់ប្រភេទសត្វ
ហេតុអ្វីចម្លើយផ្សេងគ្នាខុស៖
- ពីរ (B) - មានតែ 2 បែប ប៉ុណ្ណាដូចនេះមិនពេញលេញ
- បួន (C) និង ប្រាំ (D) - មានលើស ពីចំនួនសហប្រាណលក្ខណៈមូលដ្ឋាន
ទំនាក់ទំនងរវាងភាវៈរស់ពីរប្រភេទដែលផ្ដល់ផលប្រយោជន៍វិជ្ជមានដល់ភាវៈរស់ទាំងសងខាង ហៅថា៖
# ការពន្យល់
ប្រជួយ (ឆ្លើយត្រឹមត្រូវ): ទំនាក់ទំនងដែលភាវៈរស់ទាំងពីរប្រភេទទទួលបានប្រយោជន៍ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយម្នាក់ក៏មិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ម្នាក់ទៀត ដូចជាសត្វលូតឆ្មាន និងផ្កា។
ការជួយ: ត្រឹមតែភាវៈរស់មួយប្រភេទប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានប្រយោជន៍ ខណៈម្នាក់ទៀតមិនទទួលបាននោះទេ។
បន្លម: ភាវៈរស់មួយទទួលបានប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែម្នាក់ទៀតរង្គាក់រង្គើង ដែលផ្ទុយពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានទាំងសងខា
ទំនាក់ទំនងរវាងភាវៈរស់ពីរប្រភេទដែលផ្ដល់ផលវិជ្ជមានចំពោះភាវៈរស់ម្ខាងនិងផលអវិជ្ជមានចំពោះភាវៈរស់ម្ខាងទៀត ហៅថា៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ បរាសិតភាព (A)
- បរាសិតភាព គឺជាទំនាក់ទំនងដែលសារៈ (បរាសិត) រស់នៅលើ ឬក្នុង ចម្ចាស់ផ្ទះ ដើម្បីទទួលបានអាហារ ឬការការពារ (ផលវិជ្ជមាន) ខណៈពេលដែលចម្ចាស់ផ្ទះលទ្ធផលឈឺចាប់ ឬខូចខាត (ផលអវិជ្ជមាន) ។
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- ប្រជួយ (B) - ទំនាក់ទំនងដែលទាំងសារៈរស់ទាំងពីរទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ (ផលលើកលែងលុះត្រាតែផលវិជ្ជមាន)
- បន្លម (C) - សារៈរស់ដែលរស់នៅ
ទំនាក់ទំនងរវាងដើមត្របែកនិងដើមបញ្ញើក្អែកគឺជាសហប្រាណបែប៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ បរាសិតភាព (A)
- ដើមត្របែកគឺជាបរាសិត ដែលរស់នៅលើ/នៅក្នុងដើមបញ្ញើក្អែក ហើយស្រូបយករូបធាតុចិត្តសន្ធានទៅប្រើប្រាស់របស់ខ្លួនផ្ទាល់
- ដើមបញ្ញើក្អែក (ម៉ាកបៈ) គ្រាន់តែគ្របម្របនូវដើមត្របែក មិនទទួលបានផលប្រយោជន៍ ឬទទួលលទ្ធផលវិនាស
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- ប្រជួយ (B): សហប្រាណដែលផ្ទៃស្នូលទាំងពីរ ឬលាភកមួយទទួលបានផលប្រយោជន៍ - ត្របែក និងបញ្ញើក្អែក មិនទាំងពីរ
ទំនាក់ទំនងរវាងដើមអ័រគីដេនិងដើមត្នោតគឺជាសហប្រាណបែប៖
ចម្លើយត្រឺមត្រូវ៖ បន្លម (A)
ដើមអ័រគីដេនៅលើដើមត្នោត ផ្អែលលើសារធាតុចិត្តលម្អិតចេញពីដើមបង្ហាប់ ខណៈដែលផ្តល់ឱ្យដើមត្នោតនូវប្រយោជន៍ក្នុងការប្រមូលទឹក និងដ្រាក់ផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់ពន្លឺ។ ឧស្សាហ៍សង្រ្គាមទាំងពីរគ្នាទទួលបានប្រយោជន៍ — នេះគឺជាលក្ខណៈពិសេសនៃសហប្រាណបន្លម។
ហេតុអ្វីចម្លើយផ្សេងទៀតខុស៖
- បរាសិតភាព (B): មានតែមួយដែលទទួលបានប្រយោជន៍ ខណៈលើកទៅ ដូច្នេះវាមិនសមស្របទេ
- **ប្
បរាសិតភាពគឹបរាសិតមានទំនាក់ទំនងជាមួយធ្មួលក្រោមរូបភាពជា៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ចម្លើយទាំងអស់ត្រឹមត្រូវ (A)
បរាសិតភាពគឹ (parasites) មានទំនាក់ទំនងលម្អិតជាច្រើនជាមួយធ្មួល៖
• ឆ្លើយ B - បរាសិតរស់នៅលើ ឬក្នុងលក្ខណៈសម្រាប់ផ្តល់នូវលក្ខខណ្ឌក្នុងការរស់នៅ
• ឆ្លើយ C - បរាសិតស្រូបយក (absorb) សារធាតុចិញ្ចឹមដែលរបស់ធ្មួល ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពធ្មួល
• ឆ្លើយ D - បរាសិតក៏អាចផ្ទេរឬផ្សាយមេរោគផ្សេងទៀតទៅកាន់ធ្មួលផងដែរ
ដូច្នេះ B, C, និង
ដើម្បីរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ គឺគ្រប់ភាវៈរស់ទាំងអស់តែងតែមាន៖
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ ទំនាក់ទំនងគ្នា (A)
- ភាវៈរស់ទាំងអស់ត្រូវតែមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដូចជាអាហារូបករណ៍ ការផ្លាស់ប្តូរថាមពល និងការប្រឹងប្រែងក្នុងធម្មជាតិ ដែលវាជាលក្ខខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាន។
ហេតុផលដែលលម្អិតផ្សេងទៀត មិនត្រឹមត្រូវ៖
- B. សហប្រាណគ្នា - មិនមែនគ្រប់ភាវៈមានលក្ខណៈនេះទេ (ឧ. សត្វលេបង ធម្មជាតិរស់នៅលីវាង)
- **C. ប្រជួយគ controverse - មិនមែនលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់រស់រាន
ប្រជួយជាទំនាក់ទំនងដែលអាចកើតមានឡើងចំពោះគ្រប់ភាវៈរស់ទាំងអស់ លើកលែងតែ៖
ដំណោះស្របត្រឹមត្រូវ: វីរុស
• វីរុស គឺមិនមានជីវិត - វីរុសមិនមែនជាសារពាង្គមន្តោoare ស័ក្តិសមនៃ "ភាវៈរស់" ទេ ព្រោះវាមិនដាច់ដោយឡែក ឬអាចលម្អិតបានដោយឯង គឺវាត្រូវការកោសិកាយhostផ្សេងទៀត ដើម្បីលម្អិតបាន។
• ផ្សិត ស័ក្តិសមរង្វាន់ - ផ្សិតគឺជាសារពាង្គមន្តោoare ដែលមានលក្ខណៈជីវិត ហើយវាកើតប្រជួយ។
• រុក្ខជាតិ ស័ក្តិសមរង្វាន់ - រុក្ខជាតិគឺមានលក្ខណៈជីវិត ហើយវាកើតប្រជួយបានលើកលែងតែលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន។
• **សត្
ក្នុងសហគមន៍មួយមានភាពរីកចម្រើនលូតលាស់ល្អគឺដោយសារភាវៈរស់តែងតែមានទំនាក់ទំនងសហប្រាណបែប...............ច្រើនជាងគេ។
# ការពន្យល់
ចម្លើយត្រូវគឺ ប្រជួយ (A) ពីព្រោះ ប្រជួយគឺជាទំនាក់ទំនងសហប្រាណដែលផលប្រយោជន៍ទៅលើភាវៈរស់ទាំងពីរ ឬលើសពីនេះ ដែលនាំឱ្យកើតភាពរីកចម្រើននៃសហគមន៍។
ហេតុផលដែលចម្លើយផ្សេងទៀតខុស:
- បន្លម (B): ទំនាក់ទំnetworkដែលមានលក្ខណៈថា ម្នាក់ញ៉ាំម្នាក់ ដូច្នេះមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ភាវៈរស់ទាំងពីរទេ
- បរាសិតភាព (C): មនុស្សម្នាក់ទទួលបានផលប្រយោជន៍ខណៈពេលដែលម្នាក់ទៀតរងគ្រោះថ្នាក់ ដូច្នេ
សូមប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីពន្យល់អំពីអ្វីដែលអ្នកចាប់បានពីការពន្យល់របស់គ្រូ
ការពណ៌នាអំពីស្ថានប្រព័ន្ធច្នៃប្រឌិត-កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វ៖ នៅក្នុងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វមួយមានពពួកត្រី ពពួកកង្កែប ពពួកឈូក ពពួកកំប្លោក និងពពួកសារាយនៅក្នុងស្រះ ពពួកស្មៅដុះតាមមាត់ស្រះ ពពួកសត្វល្អិត ពពួកបក្សី និងពពួកពពែ ដើររកចំណីតាមមាត់ស្រះ និងមានកូនផ្ទះមួយជារបស់ម្ចាស់កសិដ្ឋាន។ លក្ខណៈវាយតម្លៃ៖ -មានវត្តមានភាវៈរស់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការពណ៌នាឬបន្ថែមលើសបានក្នុងលក្ខខណ្ឌភាវៈរស់មានភាពជាប់ទាក់ទងនឹងភាវៈរស់ដែលមានស្រាប់ -បរិស្ថានរូបមានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការពណ៌នាឬបន្ថែមលើសបានក្នុងលក្ខខណ្ឌជាបរិស្ថានរូបដែលមានភាពជាប់ទាក់ទងនឹងភាវៈរស់ដែលមានស្រាប់ -បទបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងភាវៈរស់នៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធឱ្យបានក្បោះក្បាយ។
តើស្ថានប្រព័ន្ធនេះមានបរិស្ថានរូបនិងជីវៈអ្វីខ្លះ? តើភាវៈរស់នៅក្នុងស្ថានប្រព័ន្ធនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងដូចម្តេច?
សូមប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីពន្យល់អំពីអ្វីដែលអ្នកចាប់បានពីការពន្យល់របស់គ្រូ
https://www.mindmup.com/
តើបរិស្ថានរូបនិងបរិស្ថានជីវៈមានអ្វីខ្លះ? តើវាមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាខ្លះចំពោះភាវៈរស់?
សូមប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីពន្យល់អំពីអ្វីដែលអ្នកចាប់បានពីការពន្យល់របស់គ្រូ
ការណែនាំ -សង្ខេបខ្លឹមសារអំពីសហប្រាណរវាងភាវៈរស់តាមលំនាំគំរូភ្ជាប់ -បន្ថែមរូបភាពតាមដែលអាចធ្វើទៅបានពាក់ព័ន្ធនឹងខ្លឹមសារមានស្រាប់ -ធ្វើបទបង្ហាញអំពីខ្លឹមសារសង្ខេប ឯកសារភ្ជាប់៖ https://drive.google.com/file/d/1NhcdN-e-apXBJLpK9jdsqZsdx4ps6Y32/view?usp=sharing
តើសហប្រាណរវាងភាវៈរស់មានអ្វីខ្លះ? ចូរបកស្រាយនិងលើកឧទាហរណ៍បញ្ជាក់អំពីប្រភេទនៃសហប្រាណនីមួយៗឱ្យបានក្បោះក្បាយ។
អនុវត្តទាំងអស់នេះឥតគិតថ្លៃ
បង្កើតគណនីក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយនាទី ឬសាកល្បងជាភ្ញៀវសិន។
ចាប់ផ្តើមរៀនឥតគិតថ្លៃ